W okresie od czerwca do września 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał kolejne istotne wyroki dotyczące sporów wynikających z umów kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim. Rozstrzygnięcia odnoszą się do zasad naliczania odsetek za opóźnienie, przedawnienia roszczeń banków oraz sposobu rozliczenia świadczeń stron nieważnej umowy.
11 czerwca 2026 r. – od kiedy bank powinien zapłacić odsetki? Sprawa C-903/24 (Zmarka)
W wyroku z 11 czerwca 2026 r. Trybunał odniósł się do momentu, od którego kredytobiorca może domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot podlegających zwrotowi przez bank w następstwie stwierdzenia nieważności umowy.
TSUE uznał, że prawo Unii nie sprzeciwia się wykładni przepisów krajowych, zgodnie z którą bank zostaje zobowiązany do zapłaty odsetek za opóźnienie dopiero od doręczenia mu dokumentu pozasądowego lub procesowego wskazującego konkretną kwotę dochodzonego roszczenia.
Orzeczenie podkreśla znaczenie prawidłowego formułowania wezwań do zapłaty kierowanych do banków.
Samo ogólne zakwestionowanie ważności umowy lub żądanie zwrotu wszystkich świadczeń, bez określenia ich wysokości, może okazać się niewystarczające dla ustalenia początkowego terminu naliczania odsetek za opóźnienie.
2 lipca 2026 r. – początek biegu przedawnienia roszczeń banku. Sprawy C-261/25 i C-262/25
W połączonych sprawach C-261/25 (Ścierbek) oraz C-262/25 (Drózdzik) TSUE odniósł się do momentu rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczeń banków o zwrot kapitału wypłaconego na podstawie nieważnej umowy kredytowej.
Trybunał uznał, że przepisy prawa Unii nie sprzeciwiają się wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą termin przedawnienia roszczenia banku rozpoczyna bieg od dnia, w którym konsument po raz pierwszy zakwestionował wobec banku związanie nieuczciwymi postanowieniami oraz umową, w której zostały one zawarte.
Rozstrzygnięcie ma znaczenie w szczególności dla spraw, w których kredytobiorca jeszcze przed wytoczeniem powództwa kierował do banku reklamację lub inne oświadczenie kwestionujące postanowienia umowy.
Ocena przedawnienia wymaga jednak uwzględnienia również zdarzeń mogących wpływać na bieg terminu, w tym czynności podejmowanych przez bank.
10 września 2026 r. – sposób rozliczenia nieważnej umowy. Sprawa C-510/25 (Adazik)
Szczególnie istotne znaczenie ma wyrok z 10 września 2026 r. w sprawie C-510/25, dotyczący rozliczenia wzajemnych świadczeń stron po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu hipotecznego.
Trybunał rozpatrywał zagadnienie dopuszczalności rozliczenia wzajemnych wierzytelności stron z urzędu przez sąd, w sytuacji gdy konsument dochodzi zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy.
TSUE uznał, że dyrektywa 93/13/EWG co do zasady nie sprzeciwia się takiej wykładni prawa krajowego, która dopuszcza dokonanie przez sąd potrącenia wzajemnych wierzytelności konsumenta i banku.
W takim modelu rozliczenia konsument mógłby dochodzić nadwyżki świadczeń spełnionych na rzecz banku ponad wysokość otrzymanego kapitału oraz odsetek za opóźnienie od tej nadwyżki.
Należy jednak zaznaczyć, że Trybunał nie ustanowił obowiązku dokonywania takich rozliczeń w każdej sprawie. Rozstrzygnięcie dotyczy dopuszczalności określonej wykładni prawa krajowego w świetle przepisów unijnych.
Sąd krajowy musi uwzględnić obowiązujące przepisy proceduralne, sytuację konsumenta oraz konieczność zapewnienia skuteczności ochrony wynikającej z dyrektywy 93/13/EWG.
Znaczenie najnowszego orzecznictwa
Wyroki TSUE z 2026 r. potwierdzają, że istotna część sporów frankowych dotyczy obecnie nie tylko oceny niedozwolonych postanowień umownych, ale również skutków prawnych stwierdzenia nieważności umowy.
Szczególnego znaczenia nabierają kwestie przedawnienia roszczeń, sposobu formułowania żądań wobec banku, naliczania odsetek oraz wzajemnych rozliczeń stron.
Każda z tych kwestii wymaga indywidualnej analizy, uwzględniającej treść umowy kredytowej, przebieg jej wykonywania oraz czynności podejmowane przez kredytobiorcę i bank.